قهوه یکی از نوشیدنی هایی است که مصرف آن در میان افراد مبتلا به فشار خون بالا نیز رواج دارد. با این حال، وجود کافئین در قهوه این نگرانی را ایجاد می کند که آیا نوشیدن یک فنجان قهوه می تواند فشار خون را افزایش دهد یا مصرف روزانه آن برای افراد مبتلا به فشار خون خطرناک است؟
بله، قهوه می تواند در کوتاه مدت باعث افزایش فشار خون شود؛ اما این افزایش در همه افراد یکسان نیست و لزوما به معنای ابتلا به فشار خون بالا نیست. میزان مصرف کافئین، عادت بدن به قهوه، وضعیت سلامت فرد و حساسیت او به کافئین در این موضوع تاثیر دارند.برای درک بهتر این موضوع، باید تفاوت تاثیر کوتاه مدت قهوه بر فشار خون و پیامدهای مصرف منظم آن را بررسی کنیم.
کافئین قهوه چگونه باعث افزایش فشار خون می شود؟
کافئین ماده محرکی است که پس از ورود به بدن، فعالیت سیستم عصبی مرکزی را افزایش می دهد. یکی از اثرات آن، مهار گیرنده های آدنوزین است. آدنوزین به گشاد شدن عروق و کاهش فعالیت عصبی کمک می کند؛ بنابراین، مهار اثر آن می تواند باعث افزایش موقت فعالیت سیستم عصبی سمپاتیک و بالا رفتن فشار خون شود.
در این شرایط، ممکن است فشار خون سیستولیک (عدد بالایی) و دیاستولیک (عدد پایینی) برای مدتی افزایش پیدا کند. شدت این تغییر به مقدار کافئین مصرف شده و واکنش بدن بستگی دارد.
طبق توضیحات انجمن قلب آمریکا، کافئین معمولا در مدت حدود یک ساعت به بیشترین غلظت خود در خون می رسد. البته سرعت جذب و تجزیه آن در افراد مختلف متفاوت است.
آیا نوشیدن قهوه باعث فشار خون بالا می شود؟
باید بین افزایش موقت فشار خون و ابتلا به بیماری فشار خون بالا تفاوت قائل شد.اگر فردی به ندرت قهوه مصرف کند، ممکن است بعد از نوشیدن آن افزایش قابل اندازه گیری در فشار خون داشته باشد. در مقابل، بدن افرادی که به شکل منظم قهوه می نوشند، تا حدودی به کافئین عادت می کند و واکنش فشار خون در آنها معمولا ضعیف تر می شود.
بر اساس اطلاعات منتشر شده توسط کلینیک مایو، مصرف منظم کافئین در افراد عادت کرده، به طور معمول با افزایش پایدار فشار خون ارتباط مشخصی ندارد. بنابراین، نمی توان صرفا با مشاهده افزایش فشار خون بعد از یک فنجان قهوه نتیجه گرفت که مصرف این نوشیدنی باعث ایجاد فشار خون مزمن شده است.
از طرف دیگر، نتایج یک بررسی علمی شامل مطالعات کارآزمایی تصادفی نشان داده است که مصرف مکمل کافئین می تواند به طور میانگین افزایش محدودی در فشار خون سیستولیک و دیاستولیک ایجاد کند. البته این نتایج مربوط به مکمل کافئین است و نباید بدون توجه به تفاوت ترکیبات قهوه، مستقیما به همه انواع نوشیدنی قهوه تعمیم داده شود.
افراد مبتلا به فشار خون بالا می توانند قهوه بنوشند؟
ابتلا به فشار خون بالا به این معنا نیست که فرد باید در تمام طول عمر ،قهوه را از رژیم غذایی خود حذف کند. با این حال، میزان مصرف و کنترل فشار خون اهمیت زیادی دارد.افرادی که فشار خون آنها با دارو و تغییر سبک زندگی کنترل شده است، ممکن است بتوانند مقدار محدودی قهوه مصرف کنند؛ اما بهتر است واکنش بدن خود را بررسی کنند.
در مقابل، افراد دارای فشار خون بسیار بالا یا کنترل نشده باید احتیاط بیشتری داشته باشند. در راهنمای بالینی سال 2025 انجمن قلب آمریکا و کالج قلب آمریکا، محدود کردن کافئین به کمتر از 300 میلی گرم در روز توصیه شده و برای افراد مبتلا به فشار خون شدید و کنترل نشده، مصرف بیش از یک فنجان قهوه در روز توصیه نمی شود.
اگر برای کنترل فشار خون دارو مصرف می کنید، بهتر است درباره مقدار مناسب قهوه با پزشک خود مشورت کنید. همچنین برای کاهش فشار خون نباید داروهای تجویز شده را به دلیل مصرف قهوه قطع یا کم کنید.
چه مقدار قهوه می تواند فشار خون را افزایش دهد؟
مقدار کافئین موجود در قهوه به نوع دانه، درجه رست، روش آماده سازی و حجم نوشیدنی بستگی دارد. به همین دلیل، نمی توان برای تمام قهوه ها مقدار کافئین یکسانی در نظر گرفت.
برای بیشتر بزرگسالان سالم، مصرف روزانه حداکثر 400 میلی گرم کافئین معمولا با عوارض منفی جدی همراه نیست. با این حال، این مقدار یک توصیه عمومی برای همه افراد نیست و افراد مبتلا به فشار خون بالا باید محدودیت های متناسب با وضعیت خود را رعایت کنند.نکته مهم این است که مصرف چند فنجان قهوه در فاصله زمانی کوتاه می تواند مقدار زیادی کافئین وارد بدن کند. علاوه بر قهوه، چای، نوشابه های انرژی زا و برخی شکلات ها نیز در دریافت روزانه کافئین سهم دارند.
آیا قهوه بدون کافئین فشار خون را بالا می برد؟
قهوه بدون کافئین یا دیکف (Decaf) گزینه مناسبی برای افرادی است که می خواهند مصرف کافئین خود را کاهش دهند. البته این نوع قهوه کاملا بدون کافئین نیست، اما مقدار کافئین آن به مراتب کمتر از قهوه معمولی است.
از آنجا که بخش مهمی از افزایش موقت فشار خون به کافئین مربوط می شود، مصرف قهوه دیکف معمولا واکنش کمتری در فشار خون ایجاد می کند.بررسی های انجمن قلب آمریکا نیز نشان می دهند که ارتباط میان مصرف قهوه و سلامت قلب فقط به کافئین محدود نیست و ترکیبات طبیعی دیگر قهوه هم ممکن است در این ارتباط نقش داشته باشند.
چگونه متوجه شویم قهوه فشار خون ما را بالا می برد؟
واکنش بدن به کافئین در افراد مختلف متفاوت است. یکی از روش های ساده برای بررسی این موضوع، اندازه گیری فشار خون قبل و بعد از نوشیدن قهوه است.
برای این کار می توانید مراحل زیر را انجام دهید:
-
پیش از نوشیدن قهوه، پس از چند دقیقه استراحت فشار خون خود را اندازه گیری کنید.
-
یک فنجان قهوه با مقدار مشخص مصرف کنید.
-
حدود 30 تا 120 دقیقه بعد، دوباره فشار خون خود را اندازه بگیرید.
-
این اندازه گیری را در چند نوبت و با شرایط مشابه تکرار کنید.
اگر بعد از مصرف قهوه افزایش قابل توجهی در فشار خون مشاهده کردید، احتمال دارد بدن شما به کافئین حساس باشد. در این شرایط بهتر است مقدار مصرف را کاهش دهید و نتیجه را با پزشک در میان بگذارید.
هنگام خرید قهوه برای افراد دارای فشار خون به چه نکاتی توجه کنیم؟
اگر فشار خون بالایی دارید و همچنان به نوشیدن قهوه علاقه مند هستید، بهتر است هنگام خرید قهوه فقط به عطر، طعم و نوع دانه توجه نکنید. مقدار کافئین و میزان مصرف روزانه نیز اهمیت دارند.
قهوه های مختلف از نظر مقدار کافئین با یکدیگر تفاوت دارند. همچنین قهوه اسپرسو به دلیل حجم کم نوشیدنی، لزوما کافئین کمتری نسبت به یک فنجان قهوه دمی ندارد.اگر به کافئین حساس هستید، قهوه دیکف می تواند انتخاب مناسب تری باشد. همچنین بهتر است از مصرف نوشیدنی های بسیار غلیظ و چند شات اسپرسو در فاصله زمانی کوتاه خودداری کنید.
در فروشگاه قهوه کژوان می توانید انواع قهوه را متناسب با روش دم آوری و سلیقه خود بررسی کنید. هنگام انتخاب محصول، توجه به نوع دانه، میزان رست و مقدار کافئین به شما کمک می کند انتخاب آگاهانه تری داشته باشید.
جمع بندی؛ آیا افراد دارای فشار خون باید قهوه را کنار بگذارند؟
قهوه می تواند به دلیل وجود کافئین، فشار خون را به طور موقت افزایش دهد؛ اما مصرف منظم و متعادل آن لزوما باعث ابتلا به فشار خون مزمن نمی شود. واکنش بدن به کافئین، مقدار مصرف و وضعیت سلامت فرد در این موضوع تعیین کننده هستند.
اگر فشار خون شما طبیعی است، معمولا نیازی به حذف قهوه از رژیم غذایی ندارید. اما در صورت ابتلا به فشار خون بالا، به ویژه اگر بیماری به خوبی کنترل نشده باشد، بهتر است میزان مصرف کافئین را با نظر پزشک تنظیم کنید. انتخاب قهوه مناسب و توجه به واکنش بدن، به شما کمک می کند بدون بی توجهی به سلامت قلب و عروق از نوشیدن این نوشیدنی لذت ببرید.
سوالات متداول
1. آیا قهوه اسپرسو فشار خون را بالا می برد؟
بله، کافئین موجود در اسپرسو می تواند باعث افزایش موقت فشار خون شود. مقدار این افزایش به تعداد شات ها، میزان کافئین و حساسیت بدن بستگی دارد.
2. آیا قهوه برای افراد دارای فشار خون بالا ضرر دارد؟
لزوما خیر. افرادی که فشار خون کنترل شده دارند ممکن است بتوانند مقدار محدودی قهوه مصرف کنند؛ اما افراد دارای فشار خون شدید باید مصرف کافئین را کم کنند.
3. قهوه تلخ فشار خون را بالا می برد؟
بله، قهوه تلخ نیز حاوی کافئین است و می تواند فشار خون را به طور موقت افزایش دهد. تلخ بودن قهوه به معنای کافئین بیشتر یا کمتر نیست.
4. آیا قهوه بدون کافئین برای افراد مبتلا به فشار خون مناسب است؟
قهوه دیکف به دلیل داشتن کافئین بسیار کمتر، معمولا انتخاب مناسب تری برای افراد حساس به کافئین است؛ با این حال، واکنش بدن افراد متفاوت است.
